Large Language Models & NLP
Taalmodellen, tekstverwerking en alles rond LLMs.
122 termen live — streefgetal 122
122 termen — pagina 1 van 3
A
- Abstractive SummarizationLarge Language Models & NLP
Een techniek waarbij AI een tekst samenvat door nieuwe zinnen te formuleren in plaats van bestaande zinnen te kopiëren — vergelijkbaar met hoe jij een film navertelt aan een vriend.
- AI RoleLarge Language Models & NLP
De 'rol' die een bericht heeft in een gesprek met AI — zoals 'gebruiker', 'assistent' of 'systeem' — zodat het model weet wie wat zegt en hoe het moet reageren.
- AI TokenLarge Language Models & NLP
De kleinste stukjes waarin een taalmodel jouw tekst knipt. Een woord wordt soms één token, soms vijf — en dat bepaalt hoeveel je betaalt en hoeveel het model aankan.
- AI VocabularyLarge Language Models & NLP
De verzameling van alle woordstukjes (tokens) die een AI-taalmodel kent en kan gebruiken — zoals het woordenboek dat in het model is ingebakken.
- Autoregressive ModelLarge Language Models & NLP
Een AI-model dat tekst genereert woord voor woord, waarbij elk nieuw woord gebaseerd is op alle woorden die ervoor kwamen — net zoals jij een zin opbouwt tijdens het praten.
B
- Bag of WordsLarge Language Models & NLP
Een methode om tekst om te zetten naar getallen door simpelweg te tellen welke woorden er voorkomen, zonder naar de volgorde te kijken — als een boodschappenlijstje in plaats van een verhaal.
- BERTLarge Language Models & NLP
Een AI-model van Google dat tekst in twee richtingen leest — zoals jij een zin begrijpt door zowel de woorden ervoor als erna te bekijken — waardoor het context veel beter snapt.
- BERTScoreLarge Language Models & NLP
Een meetmethode die AI-gegenereerde tekst vergelijkt met voorbeeldtekst, niet op letterlijke overeenkomst maar op betekenis — zoals nakijken of iemand de essentie snapt, niet of ze het woordelijk opzeggen.
- Bidirectional ModelLarge Language Models & NLP
Een AI-model dat tekst van links én rechts leest, waardoor het context beter begrijpt dan modellen die alleen vooruit kunnen kijken.
- BLEULarge Language Models & NLP
Een metriek die meet hoe goed een AI-vertaling lijkt op een menselijke vertaling, door te tellen hoeveel woordgroepjes overeenkomen.
- Byte Pair EncodingLarge Language Models & NLP
Een methode die tekst opsplitst in kleine stukjes (tokens) door veelvoorkomende lettercombinaties samen te voegen, zodat AI-modellen efficiënter met woorden kunnen werken.
C
- Causal Language ModelingLarge Language Models & NLP
Een trainingsmethode waarbij een AI-model leert om het volgende woord te voorspellen door alleen naar de woorden ervoor te kijken — zoals jij een zin afmaakt zonder te weten wat er daarna komt.
- Chain-of-ThoughtLarge Language Models & NLP
Een manier om AI-modellen stap voor stap te laten 'nadenken' voordat ze een antwoord geven, waardoor ze beter worden in complexe redeneringen en je kunt zien hoe ze tot hun conclusie kwamen.
- Chat TemplateLarge Language Models & NLP
De instructie hoe een chatbot jouw vraag en zijn antwoord moet formatteren, zodat het AI-model begrijpt wie er spreekt.
- ChatbotLarge Language Models & NLP
Een chatbot is een programma dat automatisch met je praat via tekst. Moderne chatbots gebruiken AI om natuurlijke gesprekken te voeren, vragen te beantwoorden en taken uit te voeren.
- ChinchillaLarge Language Models & NLP
Een onderzoeksproject van DeepMind dat aantoonde dat kleinere AI-modellen met meer data net zo goed kunnen presteren als reusachtige modellen — wat leidde tot efficiëntere taalmodellen.
- ChunkingLarge Language Models & NLP
Het opsplitsen van lange teksten in kleine, hanteerbare stukken zodat een AI-model ze beter kan verwerken — zoals een boek opdelen in hoofdstukken om het makkelijker te kunnen lezen.
- Constituency ParsingLarge Language Models & NLP
Een methode om zinnen te ontleden in hiërarchische woordgroepen, zoals de zinsontleding op school maar dan automatisch door AI.
- Constitutional AILarge Language Models & NLP
Een trainingsmethode waarbij AI-modellen leren om principes als eerlijkheid en veiligheid na te leven — niet via menselijke censoren, maar door zichzelf te verbeteren aan de hand van een lijst met 'regels'.
- Context LengthLarge Language Models & NLP
Het aantal woorden (tokens) dat een AI-model in één keer kan 'onthouden' — alsof je iemand een vraag stelt, maar ze maar de laatste paar zinnen van het gesprek herinneren.
- Context WindowLarge Language Models & NLP
Het 'werkgeheugen' van een AI-model: het maximum aantal woorden dat het in één keer kan onthouden en verwerken — bepaalt hoeveel je in één gesprek kwijt kunt.
- Contextual EmbeddingLarge Language Models & NLP
Een manier om woorden te vertalen naar getallen zodat AI de betekenis snapt — niet als vast woordenboek, maar afhankelijk van de context waarin het woord staat.
- Conversational AILarge Language Models & NLP
AI-systemen waarmee je kunt chatten alsof je met een persoon praat — denk aan klantenservice-chatbots, slimme assistenten of tools zoals ChatGPT.
- Coreference ResolutionLarge Language Models & NLP
Het vermogen van AI om te snappen dat 'hij', 'ze' of 'het' naar iemand of iets verwijst dat eerder in de tekst genoemd is — zodat de computer begrijpt over wie of wat je het hebt.
- Cosine SimilarityLarge Language Models & NLP
Een rekenmethode om te meten hoe veel twee stukjes informatie op elkaar lijken — alsof je meet of twee pijlen dezelfde kant op wijzen, ongeacht hun lengte.
D
- Decoder-OnlyLarge Language Models & NLP
Een type taalmodel dat alleen het 'schrijf-gedeelte' van een Transformer gebruikt — het leest wat er staat en voorspelt steeds het volgende woord. Alle bekende chatbots (ChatGPT, Claude, Gemini) werken zo.
- Dense RetrievalLarge Language Models & NLP
Dense Retrieval is een zoektechniek waarbij AI documenten vindt op basis van betekenis in plaats van letterlijke woorden — zoals Google die snapt wat je bedoelt, niet alleen wat je typt.
- Dependency ParsingLarge Language Models & NLP
Een techniek waarmee een computer de grammaticale structuur van zinnen ontleedt — wie doet wat, en hoe woorden van elkaar afhangen. Cruciaal om betekenis uit taal te halen.
- Dialogue SystemLarge Language Models & NLP
Een systeem dat gesprekken voert met mensen in natuurlijke taal, zoals chatbots of slimme assistenten. Begrijpt vragen, onthoudt context en geeft passende antwoorden.
- Discourse AnalysisLarge Language Models & NLP
Een techniek waarmee AI naar taal kijkt zoals jij naar een gesprek: niet alleen naar losse zinnen, maar naar hoe die samen een verhaal of discussie vormen.
- Document EmbeddingLarge Language Models & NLP
Een manier om hele stukken tekst (documenten, artikelen, contracten) om te zetten in getallen die een computer kan vergelijken — zo kan AI snel zoeken welke documenten bij elkaar horen of relevant zijn.
- Document LoaderLarge Language Models & NLP
Een tool die verschillende bestandstypes (PDF, Word, Excel) automatisch omzet naar tekst die AI-modellen kunnen lezen — zoals een universele vertaler voor documenten.
- DPOLarge Language Models & NLP
Een trainingsmethode waarmee AI-modellen leren welke antwoorden mensen prettiger vinden, zonder dat je eerst een apart beloningsmodel hoeft te trainen.
E
- Edit DistanceLarge Language Models & NLP
Een maat voor hoeveel aanpassingen je nodig hebt om de ene tekst in de andere om te zetten — zoals het verschil tussen 'huis' en 'muis' (één letter).
- ELMoLarge Language Models & NLP
Een vroeg taalbegripsmodel van 2018 dat woorden in context begrijpt — 'bank' krijgt een andere betekenis bij 'geldzaken' dan bij 'park'. Voorloper van moderne taalmodellen zoals BERT en GPT.
- Encoder-DecoderLarge Language Models & NLP
Een AI-architectuur die tekst eerst 'comprimeert' tot betekenis (encoder) en die betekenis vervolgens in een nieuwe vorm gieten (decoder) — zoals vertalen of samenvatten.
- Encoder-OnlyLarge Language Models & NLP
Een AI-architectuur die tekst begrijpt en omzet in betekenisvolle representaties, maar zelf geen nieuwe tekst genereert — denk aan een expert die teksten leest en categoriseert, maar geen verhalen schrijft.
- Extractive SummarizationLarge Language Models & NLP
Een techniek waarbij de belangrijkste zinnen uit een tekst worden gekopieerd en samengevoegd tot een korte samenvatting — zonder de tekst te herschrijven.
F
- FalconLarge Language Models & NLP
Een open-source AI-taalmodel ontwikkeld door het Technology Innovation Institute uit Abu Dhabi, dat efficiënt werkt en vrij te gebruiken is voor commerciële doeleinden.
- FastTextLarge Language Models & NLP
Een manier om woorden om te zetten in getallen waarbij ook stukjes van woorden (zoals 'loop' in 'hardloper') worden meegenomen, waardoor zelfs nieuwe of verkeerd gespelde woorden begrepen kunnen worden.
- Few-Shot PromptingLarge Language Models & NLP
Few-Shot Prompting is een manier om een AI-model te instrueren door een paar concrete voorbeelden in je prompt mee te geven, zodat het model snapt wat je bedoelt zonder dat je het opnieuw hoeft te trainen.
- Flash AttentionLarge Language Models & NLP
Een slimme rekentruc die grote taalmodellen veel sneller én zuiniger maakt door bewerkingen efficiënter te verdelen over het geheugen van je GPU.
- Foundation ModelLarge Language Models & NLP
Een AI-model getraind op enorme hoeveelheden data, dat als basis dient voor allerlei toepassingen — zoals GPT-4 of Claude die je kunt 'fine-tunen' voor specifieke taken.
- Frontier ModelLarge Language Models & NLP
Een frontier model is een AI-model dat aan de absolute grens opereert van wat technisch mogelijk is — het nieuwste, grootste en meest geavanceerde model op een bepaald moment.
G
- GloVeLarge Language Models & NLP
Een methode om woorden om te zetten naar getallen, waarbij woorden met vergelijkbare betekenissen dicht bij elkaar komen te staan — zoals huizen op een plattegrond die per buurt bij elkaar staan.
- GPTLarge Language Models & NLP
GPT staat voor Generative Pre-trained Transformer — een type AI-model dat tekst kan begrijpen en genereren door patronen in enorme hoeveelheden tekst te leren.
- Grammatical Error CorrectionLarge Language Models & NLP
Technologie die automatisch taal- en spelfouten in teksten herkent en verbetert, zoals een slimme spellingchecker die ook zinsopbouw, stijl en grammatica snapt.
- Grouped Query AttentionLarge Language Models & NLP
Een slimme truc om grote AI-taalmodellen sneller te laten werken door efficiënter gebruik te maken van geheugen — zonder dat de kwaliteit van de antwoorden merkbaar achteruitgaat.